So sánh SCADA và IoT trong giám sát công nghiệp: Giải pháp nào tối ưu?

Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ của ngành công nghiệp, ứng dụng các hệ thống giám sát thông minh ngày càng trở nên quan trọng. Hai công nghệ nổi bật thường được nhắc đến là SCADA & IoT. Mặc dù đều phục vụ mục tiêu giám sát & điều khiển, tuy nhiên mỗi giải pháp lại có những đặc điểm, ưu – nhược điểm & phạm vi ứng dụng khác nhau. Vậy SCADA & IoT khác nhau như thế nào? Hãy cùng atscada.net so sánh SCADA và IoT trong giám sát công nghiệp, từ đó đưa ra quyết định lựa chọn giải pháp phù hợp qua nội dung bài viết hôm nay nhé!

Tổng quan về SCADA & IoT 

SCADA là gì?

SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition) là hệ thống giám sát, điều khiển & thu thập dữ liệu được sử dụng rộng rãi trong các nhà máy, hệ thống cấp nước, trạm điện,… SCADA giúp giám sát thiết bị theo thời gian thực, điều khiển từ xa, thu thập – lưu trữ dữ liệu & cảnh báo sự cố. SCADA thường hoạt động trong môi trường nội bộ, có tính ổn định & độ tin cậy cao. 

Thành phần chính của SCADA bao gồm HMI (Human Machine Interface – Giao diện người/máy), PLC/RTU (bộ điều khiển logic lập trình & thiết bị đầu cuối), Server & Database (lưu trữ & xử lý dữ liệu), mạng truyền thông công nghiệp.

IoT là gì?

IoT trong công nghiệp (IIoT) là hệ thống kết nối các thiết bị, cảm biến thông qua internet để thu thập, phân tích & truyền dữ liệu. IoT giúp thu thập dữ liệu từ xa qua internet, phân tích dữ liệu theo thời gian thực, tích hợp AI (trí tuệ nhân tạo), Big Data (dữ liệu lớn) & truy cập dữ liệu mọi lúc, mọi nơi, mang lại sự linh hoạt cùng khả năng mở rộng cao hơn so với SCADA truyền thống.

Thành phần chính của IoT bao gồm thiết bị cảm biến, Gateway IoT, nền tảng Cloud & phần mềm phân tích dữ liệu. 

So sánh SCADA và IoT trong giám sát công nghiệp

Để thấy rõ sự khác biệt giữa SCADA & IoT, bạn có thể dựa trên các tiêu chí dưới đây:

Kiến trúc hệ thống

– SCADA: hoạt động theo mô hình tập trung, dữ liệu được thu thập & xử lý tại hệ thống nội bộ

– IoT: kiến trúc phân tán, dữ liệu được truyền lên cloud & xử lý từ xa

=> IoT linh hoạt hơn, SCADA ổn định hơn 

Khả năng kết nối 

– SCADA: sử dụng mạng nội bộ (LAN), giao thức công nghiệp (Modbus, Profibus,…)

– IoT: kết nối qua internet (WiFi, 4G/5G, LPWAN,…)

=> IoT có khả năng kết nối rộng hơn, không bị giới hạn không gian 

Khả năng mở rộng

– SCADA: khó mở rộng, cần đầu tư thêm phần cứng & cấu hình hệ thống

– IoT: dễ dàng mở rộng nhờ nền tảng cloud

=> IoT phù hợp với doanh nghiệp cần mở rộng nhanh 

Chi phí đầu tư

– SCADA: chi phí ban đầu cao (phần cứng, phần mềm, triển khai)

– IoT: chi phí linh hoạt, có thể triển khai từng phần 

=> IoT phù hợp với doanh nghiệp vừa & nhỏ hoặc muốn tối ưu chi phí 

Khả năng xử lý dữ liệu 

– SCADA: xử lý dữ liệu theo thời gian thực, tuy nhiên hạn chế phân tích sâu 

– IoT: kết hợp dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI) giúp phân tích chuyên sâu, dự đoán 

=> IoT vượt trội về phân tích dữ liệu 

Tính bảo mật 

– SCADA: an toàn cao do hoạt động trong mạng nội bộ 

– IoT: dễ bị tấn công nếu không có giải pháp bảo mật tốt 

=> SCADA an toàn hơn, IoT cần đầu tư bảo mật 

Khả năng truy cập 

– SCADA: giới hạn truy cập trong hệ thống nội bộ

– IoT: truy cập từ xa qua internet (máy tính, điện thoại,…)

=> IoT tiện lợi hơn trong quản lý từ xa

*Bảng so sánh tổng quan SCADA & IoT:

Vậy có nên lựa chọn sử dụng kết hợp SCADA & IoT?

Hiện nay, trên thực tế nhiều doanh nghiệp không lựa chọn 1 trong 2 mà kết hợp cả SCADA & IoT để tận dụng ưu điểm của cả 2 công nghệ.

– SCADA xử lý & điều khiển tại chỗ 

– IoT thu thập dữ liệu & phân tích trên cloud

giúp tối ưu hiệu suất vận hành, tăng khả năng giám sát từ xa, đồng thời nâng cao khả năng dự đoán & bảo trì. 

Tóm lại, cả SCADA & IoT đều là những giải pháp quan trọng trong giám sát công nghiệp, tuy nhiên mỗi công nghệ lại phù hợp với những nhu cầu khác nhau. 

– SCADA: ổn định, an toàn, phù hợp với hệ thống truyền thống 

– IoT: linh hoạt, thông minh, phù hợp với chuyển đổi số 

Do vậy, doanh nghiệp cần cân nhắc mục tiêu, quy mô & ngân sách để lựa chọn giải pháp phù hợp. Trong nhiều trường hợp, việc kết hợp cả 2 sẽ mang lại hiệu quả tối ưu nhất.

ATSCADA - Cung cấp phần mềm ATSCADA - Hệ thống điều khiển giám sát & thu thập dữ liệu là sự lựa chọn phù hợp cho các dự án tích hợp hệ thống, IoT, dự án thành phố thông minh, nông nghiệp 4.0...Được khách hàng tin dùng tại Việt Nam.