MES khác gì ERP và SCADA? So sánh chi tiết dễ hiểu nhất

MES, ERP & SCADA là 3 hệ thống cốt lõi trong quá trình số hoá nhà máy, quản lý sản xuất hiện đại. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa phân biệt rõ chức năng cũng như vai trò của từng giải pháp. Nếu bạn đang băn khoăn MES khác gì ERP và SCADA? Trong bài viết hôm nay, atscada.net sẽ cung cấp góc nhìn tổng quan, dễ hiểu & chi tiết, giúp bạn đưa ra quyết định lựa chọn phù hợp với nhu cầu quản lý & định hướng phát triển của doanh nghiệp. Theo dõi ngay!

MES, ERP & SCADA là gì?

MES là gì?

Manufacturing Execution System – MES là hệ thống điều hành & quản lý sản xuất theo thời gian thực, đóng vai trò kết nối giữa cấp quản trị doanh nghiệp (ERP) & cấp điều khiển sản xuất (SCADA, PLC, HMI). 

MES giúp doanh nghiệp theo dõi tiến độ sản xuất theo thời gian thực, quản lý lệnh sản xuất, giám sát năng suất của máy móc – nhân viên, kiểm soát chất lượng sản phẩm, quản lý truy xuất nguồn gốc & thu thập dữ liệu trực tiếp từ dây chuyền sản xuất. 

ERP là gì?

Enterprise Resource Planning – ERP là hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp, hỗ trợ quản lý tổng thể các hoạt động kinh doanh như kế toán, tài chính, kho, mua hàng, bán hàng, nhân sự, quản lý đơn hàng & lập kế hoạch sản xuất.

ERP tập trung vào tối ưu nguồn lực của toàn doanh nghiệp chứ không chỉ riêng hoạt động sản xuất. 

SCADA là gì?

Supervisory Control And Data Acquisition – SCADA là hệ thống giám sát, điều khiển & thu thập dữ liệu từ các thiết bị trong nhà máy. SCADA kết nối trực tiếp với PLC, cảm biến, biến tần, đồng hồ đo, robot công nghiệp & máy móc sản xuất. 

SCADA giúp giám sát dữ liệu theo thời gian thực, hiển thị trạng thái thiết bị, điều khiển máy móc từ trung tâm, ghi nhận cảnh báo & lưu lịch sử vận hành. 

MES khác gì ERP và SCADA?

Mặc dù cùng tham gia vào quá trình sản xuất nhưng phạm vi hoạt động của MES, ERP & SCADA hoàn toàn khác nhau. 

Về mục tiêu 

Về dữ liệu 

– MES: quản lý dữ liệu sản xuất như tiến độ từng lệnh sản xuất, sản lượng, phế phẩm, OEE, hiệu suất máy, hiệu suất nhân viên, chất lượng sản phẩm. Dữ liệu được cập nhật liên tục & chính xác theo thời gian thực

– ERP: xử lý dữ liệu kinh doanh như đơn hàng, hợp đồng, kho, chi phí, tài chính, nhân sự. Thông tin được cập nhật theo từng nghiệp vụ/theo ngày 

– SCADA: xử lý dữ liệu thiết bị bao gồm nhiệt độ, áp suất, mực nước, lưu lượng, tốc độ động cơ, trạng thái PLC, báo động. Chu kỳ cập nhật có thể chỉ vài mili giây đến vài giây 

Về chức năng

– MES: chịu trách nhiệm điều phối sản xuất, quản lý lệnh sản xuất, theo dõi tiến độ, quản lý ca làm việc, quản lý nguyên liệu sử dụng, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc, theo dõi OEE & theo dõi KPI sản xuất 

– ERP: hỗ trợ quản lý đơn hàng, quản lý mua hàng, quản lý kho, quản lý tài chính, kế toán, quản lý nhân sự, hoạch định nguyên vật liệu & lập kế hoạch sản xuất

– SCADA: thực hiện thu thập dữ liệu, điều khiển thiết bị, hiển thị HMI, cảnh báo sự có, lưu lịch sử dữ liệu, điều khiển từ xa & giám sát PLC

Mối quan hệ giữa MES, ERP & SCADA

MES, ERP & SCADA không thay thế nhau mà hoạt động theo mô hình phân tầng để tạo nên một hệ sinh thái quản lý sản xuất hoàn chỉnh. Quy trình hoạt động diễn ra theo thứ tự như sau: ERP => Lập kế hoạch sản xuất => MES => Điều phối sản xuất => SCADA => PLC => Máy móc => Cảm biến.

Sau đó, SCADA gửi dữ liệu về MES. MES tổng hợp hiệu suất, tiến độ & chất lượng rồi phản hồi lên ERP để ban lãnh đạo theo dõi, đồng thời đưa ra quyết định chính xác. Nhờ sự kết nối này, doanh nghiệp có thể quản lý xuyên suốt từ cấp chiến lược đến cấp vận hành. 

Lợi ích khi kết hợp MES với ERP & SCADA

Việc tích hợp đồng bộ MES, ERP & SCADA mang lại nhiều lợi ích vượt trội:

Đồng bộ dữ liệu 

Thông tin được chia sẻ xuyên suốt giữa các phòng ban & dây chuyền sản xuất, hạn chế nhập liệu thủ công & sai sót do con người. 

Theo dõi sản xuất thời gian thực 

Người quản lý dễ dàng nắm bắt tiến độ, phát hiện sự cố & đưa ra quyết định nhanh chóng dựa trên dữ liệu sản xuất thời gian thực. 

Nâng cao hiệu suất sản xuất

MES kết hợp dữ liệu từ SCADA giúp phân tích năng suất thiết bị máy móc, tối ưu lịch sản xuất & giảm thiểu thời gian dừng máy. 

Cải thiện chất lượng sản phẩm

Dữ liệu được ghi nhận liên tục giúp kiểm soát chất lượng trong từng công đoạn & hỗ trợ truy xuất nguồn gốc khi cần. 

Hỗ trợ ra quyết định chính xác

Ban lãnh đạo có thể theo dõi các chỉ số sản xuất, chi phí & hiệu quả vận hành trên cùng một hệ thống, từ đó xây dựng chiến lược phù hợp. 

Tiết kiệm chi phí vận hành 

Tự động hóa quy trình, giảm giấy tờ & tối ưu sử dụng nguyên vật liệu góp phần giảm thiểu chi phí & nâng cao khả năng cạnh tranh. 

>>> Xem thêm: [Giải đáp]: Hệ thống MES hoạt động như thế nào trong nhà máy thông minh?

Qua những phân tích trên có thể thấy MES, ERP & SCADA khác nhau ở vai trò & phạm vi hoạt động của từng hệ thống. ERP tập trung vào quản trị nguồn lực & lập kế hoạch cho toàn doanh nghiệp, MES đảm nhiệm việc điều hành & giám sát quá trình sản xuất theo thời gian thực, còn SCADA chịu trách nhiệm thu thập dữ liệu & điều khiển thiết bị tại hiện trường. 

Ba hệ thống này không cạnh tranh mà bổ trợ lẫn nhau, tạo thành chuỗi quản lý xuyên suốt từ cấp quản trị đến dây chuyền sản xuất. Hiểu rõ sự khác biệt giữa MES, ERP & SCADA giúp doanh nghiệp lựa chọn giải pháp phù hợp & tối ưu hiệu quả vận hành.

ATSCADA - Cung cấp phần mềm ATSCADA - Hệ thống điều khiển giám sát & thu thập dữ liệu là sự lựa chọn phù hợp cho các dự án tích hợp hệ thống, IoT, dự án thành phố thông minh, nông nghiệp 4.0...Được khách hàng tin dùng tại Việt Nam.