Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, các doanh nghiệp sản xuất đang đứng trước yêu cầu nâng cao năng suất, kiểm soát chất lượng & tối ưu chi phí. Nếu trước đây hoạt động sản xuất chủ yếu dựa vào hồ sơ giấy, bảng tính Excel hoặc các hệ thống quản lý rời rạc, hiện nay doanh nghiệp có thể kết nối & quản lý toàn bộ quy trình sản xuất trên một nền tảng thống nhất. Một trong những công nghệ đóng vai trò quan trọng trong quá trình này là MES. Vậy công nghệ MES đang thay đổi ngành sản xuất như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu những thay đổi mà MES mang lại cho nhà máy hiện đại qua nội dung bài viết dưới đây với atscada.net nhé!
Công nghệ MES là gì?
MES (Manufacturing Execution System) là hệ thống điều hành sản xuất, được sử dụng để giám sát, quản lý & kiểm soát các hoạt động sản xuất tại nhà máy theo thời gian thực. MES đóng vai trò kết nối giữa hoạt động sản xuất ở tầng máy móc, thiết bị với các hệ thống quản lý cấp doanh nghiệp như ERP. Thông qua MES, doanh nghiệp có thể tập trung dữ liệu về lệnh sản xuất, tiến độ, sản lượng, chất lượng, nguyên vật liệu, nhân sự & hiệu suất thiết bị trên một hệ thống thống nhất.
Khác với ERP chủ yếu quản lý các hoạt động ở cấp doanh nghiệp, MES tập trung vào những gì đang diễn ra trên dây chuyền sản xuất. Nhờ đó, người quản lý có thể nắm bắt tình trạng sản xuất, phát hiện bất thường & đưa ra quyết định nhanh chóng dựa trên dữ liệu thực tế.

Vai trò quan trọng của công nghệ MES trong nhà máy hiện đại
MES là một trong những thành phần quan trọng nhất trong mô hình Smart Factory. Trong nhà máy thông minh, dữ liệu không chỉ được thu thập mà còn phải được kết nối & sử dụng để tối ưu hoạt động.
Mô hình tổng quát có thể bao gồm: IoT/Sensor → PLC → SCADA → MES → ERP
Khi kết hợp với AI (trí tuệ nhân tạo), Big Data (dữ liệu lớn), Cloud Computing (điện toán đám mây) & các công nghệ phân tích dữ liệu, MES có thể trở thành nền tảng dữ liệu quan trọng phục vụ quá trình chuyển đổi từ nhà máy truyền thống sang nhà máy thông minh. Đặc biệt, MES có thể hỗ trợ doanh nghiệp tiến tới sản xuất dựa trên dữ liệu, giám sát thời gian thực, tự động hóa quy trình, phân tích hiệu suất, truy xuất nguồn gốc & cải tiến liên tục.

Công nghệ MES đang thay đổi ngành sản xuất như thế nào?
Sự xuất hiện của MES không chỉ thay đổi cách doanh nghiệp quản lý dữ liệu, mà công nghệ MES còn tác động trực tiếp đến cách nhà máy lập kế hoạch, vận hành dây chuyền, kiểm soát chất lượng & ra quyết định.
MES giúp chuyển đổi từ quản lý thủ công sang quản lý số
Trước đây, nhân viên có thể phải ghi chép sản lượng, thời gian vận hành, số lượng sản phẩm lỗi, tình trạng nguyên vật liệu bằng giấy/Excel. Cách làm này dễ phát sinh sai sót & mất nhiều thời gian tổng hợp.
MES cho phép số hoá các hoạt động này, dữ liệu có thể được thu thập trực tiếp từ thiết bị/cập nhật ngay tại khu vực sản xuất. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể giảm lượng hồ sơ giấy, hạn chế sai sót khi nhập liệu, rút ngắn thời gian tổng hợp báo cáo, chuẩn hóa quy trình sản xuất & dễ dàng tra cứu dữ liệu khi cần.

MES giúp theo dõi sản xuất theo thời gian thực
Một hạn chế của phương pháp quản lý truyền thống là thông tin thường có độ trễ. Người quản lý có thể chỉ biết một dây chuyền đang gặp sự cố sau khi nhận được báo cáo từ nhân viên. MES giúp thay đổi cách tiếp cận này bằng khả năng giám sát sản xuất theo thời gian thực. Nhờ đó, người quản lý có thể nhanh chóng phát hiện điểm bất thường & đưa ra phương án xử lý kịp thời thay vì chờ đến báo cáo tổng hợp cuối ngày.
MES hỗ trợ tối ưu năng suất, hiệu suất thiết bị
MES có thể thu thập dữ liệu liên quan đến thời gian hoạt động, thời gian dừng máy, tốc độ sản xuất & sản lượng thực tế. Những dữ liệu này giúp doanh nghiệp đánh giá hiệu quả sử dụng thiết bị để điều chỉnh lịch sản xuất, phân bổ nguồn lực & tối ưu dây chuyền.

MES hỗ trợ kiểm soát chất lượng ngay trong quá trình sản xuất
Thay vì chỉ kiểm tra sản phẩm ở cuối dây chuyền, MES giúp doanh nghiệp đưa hoạt động kiểm soát chất lượng vào từng công đoạn. Hệ thống có thể ghi nhận các thông số sản xuất, kết quả kiểm tra & tình trạng sản phẩm theo từng công đoạn.
Khi phát hiện sản phẩm không đạt yêu cầu, doanh nghiệp có thể xác định sản phẩm được sản xuất ở công đoạn nào, thời điểm sản xuất, máy nào thực hiện, lô nguyên vật liệu liên quan, nhân sự/ca sản xuất & các thông số kỹ thuật tại thời điểm đó, giúp doanh nghiệp chuyển từ phát hiện lỗi sau khi sản xuất sang kiểm soát & phòng ngừa lỗi trong quá trình sản xuất.
MES tăng khả năng truy xuất nguồn gốc
Đối với các ngành như thực phẩm, dược phẩm, điện tử, ô tô & sản xuất linh kiện, truy xuất nguồn gốc là yêu cầu quan trọng. MES có thể xây dựng lịch sử sản xuất cho từng sản phẩm/từng lô hàng. Các thông tin từ nguyên vật liệu đầu vào đến quá trình gia công, kiểm tra & hoàn thiện đều có thể được lưu trữ trên hệ thống. Nhờ đó, khi phát sinh vấn đề doanh nghiệp có thể nhanh chóng truy ngược dữ liệu để xác định phạm vi ảnh hưởng.

MES kết nối máy móc với hệ thống quản lý
Nhà máy hiện đại thường sử dụng rất nhiều thiết bị như PLC, HMI, SCADA, robot công nghiệp, cảm biến IoT & các máy móc sản xuất chuyên dụng. Nếu các thiết bị hoạt động độc lập, dữ liệu sẽ bị phân tán & khó khai thác. MES đóng vai trò như một lớp kết nối giữa thiết bị sản xuất & hệ thống quản trị, giúp dữ liệu được luân chuyển xuyên suốt từ nhà máy đến cấp quản trị.
>>> Xem thêm: MES và tương lai của Smart Factory trong kỷ nguyên số
Có thể thấy, công nghệ MES đang thay đổi ngành sản xuất trên nhiều phương diện, từ quản lý thủ công sang quản lý số, từ dữ liệu phân tán sang dữ liệu tập trung, từ giám sát bị động sang theo dõi thời gian thực & từ ra quyết định dựa trên kinh nghiệm sang quản trị dựa trên dữ liệu.
Không chỉ hỗ trợ quản lý sản xuất, MES còn đóng vai trò kết nối giữa tầng thiết bị & tầng quản trị doanh nghiệp. Khi được triển khai đúng cách & tích hợp với ERP, SCADA, PLC, IoT hay robot, MES có thể trở thành thành phần quan trọng trong quá trình xây dựng nhà máy thông minh & chuyển đổi số ngành sản xuất.
ATSCADA - Cung cấp phần mềm ATSCADA - Hệ thống điều khiển giám sát & thu thập dữ liệu là sự lựa chọn phù hợp cho các dự án tích hợp hệ thống, IoT, dự án thành phố thông minh, nông nghiệp 4.0...Được khách hàng tin dùng tại Việt Nam.


Bài viết liên quan
MES và tương lai của Smart Factory trong kỷ nguyên số
Trong kỷ nguyên công nghiệp 4.0, Smart Factory trở thành định hướng phát triển của [...]
Th9
Vai trò của MES trong chuyển đổi số ngành sản xuất hiện nay
Trong bối cảnh chuyển đổi số ngành sản xuất ngày càng được đẩy mạnh, doanh [...]
Th9
Hệ thống MES – Nền tảng quan trọng của nhà máy thông minh
MES – Nền tảng quan trọng của nhà máy thông minh trở thành một trong [...]
Th9
Các tiêu chí lựa chọn phần mềm MES tốt nhất cho doanh nghiệp
Phần mềm MES là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp kiểm soát toàn bộ [...]
Th9
Hướng dẫn triển khai MES từ A đến Z cho doanh nghiệp sản xuất
Trong quá trình chuyển đổi số sản xuất, MES trở thành giải pháp quan trọng [...]
Th9
Hướng dẫn cách lựa chọn hệ thống MES phù hợp cho nhà máy
Trong bối cảnh sản xuất ngày càng chú trọng đến tối ưu năng suất, kiểm [...]
Th9