[Giải đáp]: Doanh nghiệp sản xuất có cần hệ thống MES không?

Trong quá trình chuyển đổi số, nhiều doanh nghiệp sản xuất đầu tư vào máy móc tự động, phần mềm quản lý hiện đại & hệ thống thu thập dữ liệu theo thời gian thực. Tuy nhiên, không ít nhà máy vẫn gặp tình trạng thông tin sản xuất bị phân tán, dữ liệu cập nhật chậm, khó theo dõi tiến độ đơn hàng hoặc mất nhiều thời gian tổng hợp báo cáo. Điều này đặt ra câu hỏi “Doanh nghiệp sản xuất có cần hệ thống MES không?” Hệ thống MES mang lại những lợi ích gì & đâu là thời điểm phù hợp để đầu tư? Hãy cùng atscada.net giải đáp chi tiết trong bài viết dưới đây!

Hệ thống MES (Manufacturing Execution System) là gì?

MES (Manufacturing Execution System) được biết đến là hệ thống điều hành & thực thi sản xuất. Đây là giải pháp hỗ trợ quản lý, giám sát & kiểm soát các hoạt động diễn ra trực tiếp trong nhà máy. Nếu ERP tập trung vào quản lý nguồn lực & lập kế hoạch ở cấp doanh nghiệp, còn SCADA chủ yếu giám sát, thu thập dữ liệu từ máy móc & thiết bị, thì MES đóng vai trò kết nối giữa kế hoạch quản trị & quá trình sản xuất thực tế. 

Hệ thống MES có thể tiếp nhận kế hoạch sản xuất từ ERP, sau đó phân bổ lệnh sản xuất xuống từng khu vực, dây chuyền/công đoạn. Trong quá trình vận hành, MES thu thập dữ liệu từ máy móc, cảm biến, PLC, SCADA hoặc thao tác của nhân viên để theo dõi tình trạng sản xuất theo thời gian thực. 

Có thể hiểu đơn giản, MES giúp doanh nghiệp có cái nhìn rõ ràng hơn về toàn bộ hoạt động sản xuất thay vì phải phụ thuộc vào báo cáo thủ công/dữ liệu rời rạc. 

Doanh nghiệp sản xuất có cần hệ thống MES không?

Câu trả lời là CÓ, đặc biệt đối với doanh nghiệp đang mở rộng quy mô, có nhiều dây chuyền sản xuất/cần quản lý dữ liệu chính xác theo thời gian thực. Tuy nhiên, không phải tất cả doanh nghiệp đều cần triển khai một hệ thống MES quy mô lớn ngay từ đầu. 

Nhu cầu sử dụng MES phụ thuộc vào nhiều yếu tố như quy mô nhà máy, số lượng dây chuyền sản xuất, mức độ phức tạp của quy trình, số lượng đơn hàng cần xử lý, yêu cầu về kiểm soát chất lượng, mức độ tự động hoá hiện có, nhu cầu truy xuất nguồn gốc & khả năng tích hợp với các hệ thống quản trị khác. 

Với các cơ sở sản xuất nhỏ, quy trình đơn giản & số lượng sản phẩm không nhiều, doanh nghiệp có thể quản lý bằng bảng tính/phần mềm cơ bản. Tuy nhiên, khi quy mô tăng lên, cách quản lý thủ công thường bộc lộ nhiều hạn chế như dữ liệu chậm, sai lệch thông tin, khó kiểm soát tiến độ & mất nhiều thời gian tổng hợp báo cáo. Trong trường hợp này, MES trở thành công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình & quản lý hoạt động sản xuất hiệu quả hơn. 

Triển khai hệ thống MES mang đến những lợi ích gì?

Triển khai hệ thống MES giúp doanh nghiệp:

Quản lý sản xuất theo thời gian thực (realtime)

MES có khả năng cung cấp dữ liệu trực tiếp từ nhà máy, người quản lý có thể theo dõi sản lượng kế hoạch & sản lượng thực tế, tiến độ từng lệnh sản xuất, trạng thái hoạt động của máy móc, số lượng sản phẩm đạt/không đạt, thời gian vận hành/thời gian dừng máy & hiệu suất của từng dây chuyền. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể phát hiện sớm các vấn đề, từ đó đưa ra phương án xử lý kịp thời thay vì chờ đến cuối ca/cuối ngày. 

Nâng cao hiệu suất thiết bị thông qua OEE

OEE là chỉ số đánh giá hiệu suất sử dụng thiết bị dựa trên 3 yếu tố:

– Tính sẵn sàng: máy móc có hoạt động đúng thời gian dự kiến hay không? 

– Hiệu suất: tốc độ vận hành thực tế có đạt mức mong muốn hay không?

– Chất lượng: tỷ lệ sản phẩm đạt tiêu chuẩn là bao nhiêu?

MES có thể thu thập dữ liệu cần thiết để tính toán OEE tự động. Thông qua các chỉ số này, doanh nghiệp dễ dàng nhận biết dây chuyền nào đang hoạt động chưa hiệu quả & nguyên nhân xuất phát từ đâu. 

Giảm phụ thuộc vào báo cáo thủ công

Khi sử dụng MES, dữ liệu có thể được tự động thu thập từ máy móc/cập nhật trực tiếp tại các công đoạn, giúp giảm khối lượng công việc nhập liệu & hạn chế sai sót do con người. 

Các báo cáo về sản lượng, tiến độ, chất lượng hoặc hiệu suất có thể được hiển thị dưới dạng bảng, biểu đồ hoặc dashboard trực quan. Nhờ đó, người quản lý không cần chờ nhân viên tổng hợp nhiều file dữ liệu như trước. 

Kiểm soát chất lượng trong từng công đoạn sản xuất

MES giúp doanh nghiệp quản lý các tiêu chuẩn chất lượng theo từng công đoạn. Khi phát hiện thông số vượt ngưỡng/sản phẩm không đạt yêu cầu, hệ thống có thể ghi nhận sự cố & hỗ trợ cảnh báo sớm. Kiểm soát chất lượng ngay từ đầu giúp hạn chế tình trạng lỗi lan rộng sang các công đoạn tiếp theo. Đồng thời, doanh nghiệp có thể phân tích nguyên nhân & cải tiến quy trình sản xuất.

Khi nào doanh nghiệp nên đầu tư hệ thống MES?

Doanh nghiệp không nhất thiết phải chờ đến khi nhà máy gặp nhiều vấn đề mới triển khai MES. Thời điểm phù hợp thường là khi doanh nghiệp bắt đầu mở rộng quy mô/cần nâng cao năng lực quản lý. Triển khai MES sớm giúp doanh nghiệp xây dựng nền tảng dữ liệu đồng bộ & tránh tình trạng phải thay đổi toàn bộ quy trình khi quy mô đã quá lớn.

>>> Xem thêm: MES là gì? Lợi ích thực tế của MES trong quản lý sản xuất hiện đại

Vậy doanh nghiệp sản xuất có cần hệ thống MES không? Câu trả lời phụ thuộc vào quy mô, mức độ phức tạp & mục tiêu phát triển của từng doanh nghiệp. Tuy nhiên, đối với các nhà máy đang mở rộng sản xuất, có nhiều dây chuyền, cần dữ liệu theo thời gian thực/muốn nâng cao hiệu quả vận hành, MES là giải pháp đáng cân nhắc.

ATSCADA - Cung cấp phần mềm ATSCADA - Hệ thống điều khiển giám sát & thu thập dữ liệu là sự lựa chọn phù hợp cho các dự án tích hợp hệ thống, IoT, dự án thành phố thông minh, nông nghiệp 4.0...Được khách hàng tin dùng tại Việt Nam.