MES là gì? Toàn bộ kiến thức cần biết về hệ thống quản lý sản xuất

Trong kỷ nguyên chuyển đổi số, các doanh nghiệp sản xuất không chỉ cần nâng cao năng suất, mà còn phải tối ưu chất lượng, giảm thiểu chi phí & kiểm soát toàn bộ hoạt động của nhà máy theo thời gian thực. Để đáp ứng những yêu cầu này, MES đã trở thành giải pháp quản lý sản xuất hiện đại được nhiều doanh nghiệp lựa chọn. Vậy MES là gì? MES hoạt động như thế nào? Có những tính năng nổi bật nào & mang lại lợi ích gì cho doanh nghiệp? Trong bài viết này, atscada.net sẽ giúp bạn hiểu rõ về hệ thống quản lý sản xuất MES. Theo dõi ngay!

MES là gì?

MES (Manufacturing Execution System) là hệ thống quản lý & điều hành sản xuất, có nhiệm vụ giám sát, theo dõi & kiểm soát toàn bộ hoạt động sản xuất theo thời gian thực từ khi nguyên vật liệu được đưa vào dây chuyền cho đến khi tạo ra thành phẩm. MES đóng vai trò cầu nối giữa: 

– Hệ thống ERP (Enterprise Resource Planning) ở cấp quản lý doanh nghiệp

– Hệ thống điều khiển sản xuất như SCADA, PLC, HMI, IoT, robot ở cấp hiện trường 

Thông qua việc thu thập dữ liệu trực tiếp từ máy móc, thiết bị & dây chuyền sản xuất, MES giúp doanh nghiệp quản lý tiến độ sản xuất, theo dõi hiệu suất máy móc, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc sản phẩm & phân tích dữ liệu để tối ưu hoạt động sản xuất. 

MES (Manufacturing Execution System) hoạt động như thế nào?

Quy trình hoạt động của hệ thống quản lý sản xuất MES diễn ra như sau:

Bước 1: Nhận kế hoạch sản xuất 

MES tiếp nhận đơn hàng, lệnh sản xuất & kế hoạch sản xuất từ hệ thống ERP.

Bước 2: Phân bổ tài nguyên 

MES tự động phân công dây chuyền, điều phối máy móc, bố trí nhân sự & chuẩn bị nguyên vật liệu.

Bước 3: Thu thập dữ liệu sản xuất từ các thiết bị/máy móc/cảm biến

MES kết nối với PLC, SCADA, IoT Gateway, robot công nghiệp, cảm biến & máy kiểm tra chất lượng để thu thập dữ liệu liên tục. 

Bước 4: Giám sát thời gian thực 

Hệ thống hiển thị tiến độ sản xuất, tỷ lệ hoàn thành, hiệu suất thiết bị, chất lượng sản phẩm & cảnh báo lỗi trên dashboard trực quan. 

Bước 5: Phân tích, báo cáo

MES tổng hợp KPI sản xuất, OEE, downtime, cycle time hỗ trợ nhà quản lý đưa ra quyết định nhanh chóng. 

Chức năng chính của MES

Dưới đây là những chức năng quan trọng của hệ thống quản lý sản xuất MES:

Quản lý lệnh sản xuất 

MES tiếp nhận kế hoạch sản xuất từ hệ thống ERP & chuyển đổi thành các lệnh sản xuất cụ thể. Hệ thống tự động phân bổ công việc cho từng dây chuyền, máy móc & công đoạn, đồng thời theo dõi tiến độ thực hiện của từng lệnh theo thời gian thực, giúp doanh nghiệp dễ dàng kiểm soát năng suất, phát hiện các công đoạn chậm tiến độ & kịp thời điều chỉnh kế hoạch.

Quản lý, giám sát thiết bị 

MES kết nối trực tiếp với PLC, cảm biến, SCADA & các thiết bị trong nhà máy để giám sát trạng thái hoạt động của máy móc. Hệ thống ghi nhận các thông tin như thời gian vận hành, thời gian dừng máy, tốc độ sản xuất & nguyên nhân sự cố. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể chủ động bảo trì thiết bị, giảm thời gian dừng máy & nâng cao hiệu suất. 

Thu thập dữ liệu sản xuất liên tục 

MES có khả năng tự động thu thập dữ liệu từ dây chuyền sản xuất mà không cần nhập liệu thủ công. Dữ liệu được cập nhật liên tục về sản lượng, tốc độ sản xuất, tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn & lỗi phát sinh, giúp người quản lý có cái nhìn chính xác về tình hình sản xuất tại mọi thời điểm.

Quản lý chất lượng sản phẩm 

MES hỗ trợ kiểm soát chất lượng ngay trong từng công đoạn sản xuất thay vì chỉ kiểm tra ở bước cuối cùng. Hệ thống theo dõi các thông số kỹ thuật, ghi nhận kết quả kiểm tra & phát hiện các sai lệch so với tiêu chuẩn. Khi có lỗi xảy ra, MES sẽ cảnh báo để nhân viên xử lý kịp thời, góp phần giảm tỷ lệ hàng lỗi & nâng cao chất lượng sản phẩm. 

Quản lý hiệu suất sản xuất 

MES hỗ trợ tính toán các chỉ số hiệu suất quan trọng như OEE, hiệu suất vận hành máy móc, tỷ lệ sản phẩm đạt, thời gian dừng máy, chu kỳ sản xuất. Thông qua các chỉ số này, doanh nghiệp có thể đánh giá chính xác hiệu quả hoạt động của từng dây chuyền, đồng thời đưa ra các giải pháp cải tiến phù hợp.

Lợi ích khi triển khai hệ thống quản lý sản xuất MES 

Triển khai hệ thống quản lý sản xuất MES mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp:

Nâng cao năng suất 

MES giúp doanh nghiệp theo dõi toàn bộ hoạt động của dây chuyền sản xuất theo thời gian thực, từ đó nhanh chóng phát hiện các điểm nghẽn & xử lý kịp thời. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể tăng sản lượng sản xuất & nâng cao hiệu quả vận hành dây chuyền.

Kiểm soát sản xuất theo thời gian thực 

MES có khả năng thu thập & hiển thị dữ liệu sản xuất theo thời gian thực, giúp doanh nghiệp phát hiện sự cố ngay khi phát sinh, đưa ra quyết định chính xác, chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất & hạn chế ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng.

Tăng hiệu quả sử dụng máy móc, thiết bị 

MES liên tục theo dõi trạng thái hoạt động của thiết bị, ghi nhận thời gian vận hành, thời gian dừng máy & nguyên nhân gây sự cố. Dựa trên các dữ liệu này, doanh nghiệp có thể xây dựng kế hoạch bảo trì định kỳ & tối ưu hiệu suất thiết bị. 

MES không chỉ là phần mềm quản lý sản xuất, mà còn là nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp số hoá toàn bộ hoạt động trong nhà máy. Với khả năng giám sát thời gian thực, điều phối sản xuất, quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc & phân tích dữ liệu chuyên sâu, MES mang lại nhiều lợi ích thiết thực như tăng năng suất, giảm chi phí, nâng cao chất lượng sản phẩm & cải thiện khả năng ra quyết định.

ATSCADA - Cung cấp phần mềm ATSCADA - Hệ thống điều khiển giám sát & thu thập dữ liệu là sự lựa chọn phù hợp cho các dự án tích hợp hệ thống, IoT, dự án thành phố thông minh, nông nghiệp 4.0...Được khách hàng tin dùng tại Việt Nam.