Hướng dẫn cách lựa chọn hệ thống MES phù hợp cho nhà máy

Trong bối cảnh sản xuất ngày càng chú trọng đến tối ưu năng suất, kiểm soát chất lượng & số hoá dữ liệu, hệ thống MES trở thành giải pháp quan trọng đối với nhiều nhà máy. Tuy nhiên, trên thị trường có rất nhiều nền tảng MES với tính năng, kiến trúc & chi phí khác nhau. Nếu lựa chọn không phù hợp có thể khiến doanh nghiệp tốn nhiều thời gian triển khai nhưng hiệu quả không như kỳ vọng. Vậy cách lựa chọn hệ thống MES phù hợp cho nhà máy như thế nào? Doanh nghiệp cần dựa trên những tiêu chí nào để đảm bảo hệ thống đáp ứng đúng nhu cầu hiện tại & có khả năng mở rộng trong tương lai? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây với atscada.net.

Tổng quan về MES 

MES (Manufacturing Execution System) là hệ thống điều hành sản xuất, được sử dụng để theo dõi, quản lý & kiểm soát các hoạt động diễn ra trên dây chuyền sản xuất theo thời gian thực. Nếu ERP tập trung vào các hoạt động như tài chính, bán hàng, mua hàng, kho & hoạch định nguồn lực doanh nghiệp, thì MES tập trung sâu hơn vào hoạt động sản xuất tại nhà máy. 

Hệ thống MES có thể kết nối dữ liệu từ nhiều nguồn như máy móc – thiết bị sản xuất, PLC, HMI, SCADA, cảm biến, thiết bị IoT/IIoT, hệ thống ERP, phần mềm quản lý kho, phần mềm quản lý chất lượng,… Thông qua đó, doanh nghiệp có thể theo dõi tình trạng sản xuất, tiến độ đơn hàng, sản lượng, chất lượng, thời gian dừng máy, nguyên vật liệu & hiệu suất thiết bị trên một nền tảng thống nhất. 

Đặc biệt, MES giúp chuyển từ phương thức quản lý dựa nhiều vào Excel, giấy tờ & báo cáo thủ công sang quản lý bằng dữ liệu trực tuyến, giúp nhà máy đưa ra quyết định nhanh & chính xác hơn.

Cách lựa chọn hệ thống MES phù hợp cho nhà máy hiện đại 

Không có một hệ thống MES duy nhất phù hợp với tất cả nhà máy. Mỗi nhà máy có quy mô, ngành nghề, quy trình sản xuất & mức độ tự động hoá khác nhau. Do đó, khi lựa chọn hệ thống MES, doanh nghiệp nên xem xét đồng thời nhu cầu thực tế, khả năng tích hợp, tính mở rộng, chi phí triển khai & năng lực của nhà cung cấp. 

Xác định rõ nhu cầu, bài toán sản xuất 

Doanh nghiệp cần xác định rõ những vấn đề đang tồn tại trong nhà máy. Chẳng hạn như khó theo dõi tiến độ sản xuất theo thời gian thực, dữ liệu sản xuất đang được nhập thủ công, khó kiểm soát nguyên nhân gây lỗi sản phẩm, không biết chính xác thời gian máy hoạt động/dừng máy, báo cáo sản xuất mất nhiều thời gian, khó truy xuất nguồn gốc sản phẩm, chưa kiểm soát tốt OEE,… Sau khi xác định được vấn đề, doanh nghiệp cần chuyển vấn đề thành các mục tiêu cụ thể. 

Đánh giá mức độ phù hợp với quy trình sản xuất thực tế

Mỗi nhà máy sẽ có quy trình quản lý khác nhau & đặc thù riêng. Do vậy, khi lựa chọn MES, doanh nghiệp cần kiểm tra hệ thống có đáp ứng được quy trình thực tế hay không. 

Khả năng kết nối với máy móc/thiết bị & hệ thống hiện có 

Trong thực tế, nhiều nhà máy sử dụng máy móc từ nhiều hãng khác nhau & có tuổi đời thiết bị không đồng nhất. Vì vậy, hệ thống MES cần có khả năng giao tiếp với nhiều nguồn dữ liệu. Hệ thống nên hỗ trợ các giao thức & nền tảng phổ biến như OPC UA, MQTT, Modbus TCP/RTU, API, SQL Database, kết nối PLC/SCADA/ERP. 

Xem xét khả năng thu thập dữ liệu theo thời gian thực 

Thay vì chờ nhân viên tổng hợp báo cáo cuối ca/cuối ngày, người quản lý có thể theo dõi trực tiếp sản lượng hiện tại, mục tiêu sản xuất, tiến độ đơn hàng, trạng thái máy, thời gian máy chạy, thời gian dừng máy, tỷ lệ lỗi, hiệu suất dây chuyền, OEE. Đặc biệt, dữ liệu cần được hiển thị trực quan thông qua dashboard, biểu đồ & các báo cáo dễ hiểu.

Kiểm tra khả năng quản lý chất lượng & truy xuất nguồn gốc

Hệ thống MES nên hỗ trợ theo dõi toàn bộ quá trình từ nguyên vật liệu đầu vào đến thành phẩm đầu ra. Khi phát sinh lỗi, hệ thống có thể hỗ trợ xác định sản phẩm được sản xuất ở công đoạn nào, sử dụng nguyên liệu nào, trên thiết bị nào & trong khoảng thời gian nào. 

Đánh giá khả năng mở rộng của hệ thống MES

Nhà máy có thể chỉ triển khai MES tại một dây chuyền trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, sau khi hệ thống cho thấy hiệu quả, doanh nghiệp thường có nhu cầu mở rộng sang các dây chuyền/nhà máy khác. Do đó, ngay từ đầu cần lựa chọn hệ thống MES có khả năng mở rộng. 

Đánh giá nhà cung cấp hệ thống MES

Doanh nghiệp có thể đánh giá nhà cung cấp dựa trên kinh nghiệm triển khai MES, các dự án đã thực hiện, khả năng tư vấn giải pháp, năng lực tích hợp với máy móc, đội ngũ kỹ thuật, dịch vụ bảo hành – hỗ trợ, khả năng đào tạo người dùng, khả năng tùy biến, chi phí triển khai & vận hành. 

>>> Xem thêm: Checklist triển khai MES cho doanh nghiệp sản xuất từ A – Z

Như vậy, lựa chọn hệ thống MES phù hợp cho nhà máy cần dựa trên nhiều yếu tố & đánh giá tổng thể từ nhu cầu sản xuất, khả năng tích hợp, thu thập dữ liệu, quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc đến khả năng mở rộng & năng lực của nhà cung cấp. 

Một hệ thống MES phù hợp giúp doanh nghiệp kết nối dữ liệu sản xuất, kiểm soát quy trình theo thời gian thực & biến dữ liệu thành cơ sở để nâng cao năng suất. Chính vì vậy, doanh nghiệp nên bắt đầu từ bài toán thực tế, xây dựng bộ tiêu chí rõ ràng, triển khai thử nghiệm & đo lường hiệu quả trước khi nhân rộng.

ATSCADA - Cung cấp phần mềm ATSCADA - Hệ thống điều khiển giám sát & thu thập dữ liệu là sự lựa chọn phù hợp cho các dự án tích hợp hệ thống, IoT, dự án thành phố thông minh, nông nghiệp 4.0...Được khách hàng tin dùng tại Việt Nam.