MES và ERP: Doanh nghiệp sản xuất nên chọn hệ thống nào?

Trong quá chuyển đổi số, nhiều doanh nghiệp sản xuất đứng trước bài toán lựa chọn giữa MES & ERP. Cả 2 đều là những hệ thống quan trọng giúp doanh nghiệp quản lý hoạt động, tối ưu nguồn lực & nâng cao hiệu quả vận hành. Tuy nhiên, MES & ERP không có cùng chức năng, phạm vi quản lý hay cách khai thác dữ liệu. Vậy MES và ERP: Doanh nghiệp sản xuất nên chọn hệ thống nào? Trong bài viết dưới đây, atscada.net sẽ giúp bạn hiểu rõ MES là gì, ERP là gì, sự khác biệt giữa 2 hệ thống cũng như cách lựa chọn giải pháp phù hợp cho doanh nghiệp sản xuất. Theo dõi ngay!

Hiểu rõ về MES & ERP

MES là gì?

MES (Manufacturing Execution System – Hệ thống điều hành & thực thi sản xuất) được thiết kế để quản lý, giám sát & kiểm soát các hoạt động diễn ra trực tiếp trong nhà máy. MES thu thập dữ liệu từ thiết bị, máy móc, dây chuyền, PLC, cảm biến, hệ thống SCADA hoặc dữ liệu do nhân viên nhập vào. Hệ thống cung cấp thông tin theo thời gian thực về tiến độ sản xuất, trạng thái thiết bị, năng suất, chất lượng sản phẩm, mức tiêu hao nguyên vật liệu & hiệu quả vận hành. 

Hệ thống MES có thể hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện các công việc như quản lý – phân bổ lệnh sản xuất, theo dõi tiến độ sản xuất theo thời gian thực, giám sát trạng thái máy móc – dây chuyền, quản lý nguyên vật liệu trong quá trình sản xuất, theo dõi sản lượng thực tế, kiểm soát chất lượng theo từng công đoạn, quản lý thông tin sản phẩm – lịch sử sản xuất, truy xuất nguồn gốc nguyên vật liệu/bán thành phẩm/thành phẩm, theo dõi thời gian dừng máy, phân tích hiệu suất thiết bị thông qua chỉ số OEE, hỗ trợ đánh giá năng suất của máy móc, dây chuyền & nhân sự. 

Hiểu đơn giản, MES giúp doanh nghiệp trả lời những câu hỏi như nhà máy đang sản xuất sản phẩm gì? Đã hoàn thành bao nhiêu sản phẩm? Máy nào đang hoạt động? Dây chuyền nào đang gặp sự cố?… Nhờ khả năng thu thập & xử lý dữ liệu trực tiếp tại hiện trường, MES giúp doanh nghiệp có cái nhìn rõ ràng hơn về những gì đang diễn ra trong nhà máy. 

ERP là gì?

ERP (Enterprise Resource Planning – Hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp) hỗ trợ quản lý & kết nối các hoạt động quan trọng như tài chính, kế toán, kho, mua hàng, bán hàng, nhân sự, chuỗi cung ứng & kế hoạch sản xuất. ERP tạo ra một nền tảng dữ liệu tập trung, giúp các bộ phận cùng khai thác thông tin thống nhất, góp phần giảm tình trạng dữ liệu bị phân tán, trùng lặp hoặc sai lệch giữa các phòng ban. 

Trong doanh nghiệp sản xuất, ERP được sử dụng để quản lý đơn hàng – hoạt động bán hàng, lập kế hoạch sản xuất, quản lý nhu cầu nguyên vật liệu, quản lý nhà cung cấp – hoạt động mua hàng, kiểm soát tồn kho, quản lý chi phí sản xuất, theo dõi doanh thu – công nợ – dòng tiền, quản lý nhân sự, lập báo cáo tài chính – báo cáo quản trị & hỗ trợ xây dựng kế hoạch kinh doanh dài hạn. 

ERP tập trung vào quản lý nguồn lực & hoạt động tổng thể của doanh nghiệp, hỗ trợ ban lãnh đạo trả lời các câu hỏi như Doanh thu hiện tại là bao nhiêu? Chi phí sản xuất đang tăng hay giảm? Doanh nghiệp cần mua thêm nguyên vật liệu nào?…

Điểm khác biệt quan trọng giữa MES & ERP

Để thấy rõ sự khác biệt quan trọng giữa MES & ERP, doanh nghiệp có thể dựa trên các tiêu chí dưới đây:

Phạm vi quản lý

– ERP: quản lý doanh nghiệp theo chiều rộng. Hệ thống kết nối với nhiều phòng ban, từ tài chính, kế đoán đến mua hàng, bán hàng, kho & nhân sự 

– MES: tập trung theo chiều sâu vào khu vực sản xuất. Hệ thống theo dõi chi tiết từng lệnh sản xuất, công đoạn, máy móc, nhân công & dữ liệu chất lượng 

Loại dữ liệu được xử lý 

– ERP: chủ yếu xử lý dữ liệu giao dịch & dữ liệu quản trị như hoá đơn, đơn hàng, tồn kho, chi phí, doanh thu, thông tin nhân sự 

– MES: xử lý dữ liệu vận hành tại hiện trường như sản lượng theo từng ca, thời gian chạy máy, thời gian dừng máy, tốc độ sản xuất, số lượng sản phẩm đạt/không đạt, tiêu hao nguyên vật liệu & thông số vận hành của thiết bị 

Mức độ cập nhật dữ liệu 

– MES: yêu cầu dữ liệu có tốc độ cập nhật cao. Trong nhiều trường hợp, thông tin được thu thập liên tục từ máy móc/thiết bị tại nhà máy

– ERP: cập nhật dữ liệu theo từng giao dịch/chu kỳ nghiệp vụ

Khả năng kết nối với hệ thống nhà máy

– MES: có khả năng tích hợp với nhiều hệ thống & thiết bị công nghiệp như PLC, HMI, SCADA, cảm biến, máy CNC, hệ thống IoT,…

– ERP: không được thiết kế để trực tiếp thu thập dữ liệu từ máy móc. Doanh nghiệp thường triển khai MES/nền tảng trung gian để kết nối dữ liệu hiện trường với ERP

MES vs ERP: Doanh nghiệp sản xuất nên chọn hệ thống nào?

Doanh nghiệp sản xuất nên chọn hệ thống MES hay ERP phụ thuộc vào nhu cầu & vấn đề doanh nghiệp đang muốn giải quyết. 

– Doanh nghiệp nên chọn ERP khi cần quản lý tổng thể hoạt động kinh doanh, tài chính, kế toán, nhân sự, mua hàng, bán hàng, kho. ERP phù hợp với doanh nghiệp đang gặp tình trạng dữ liệu phân tán, thiếu sự liên kết giữa các phòng ban/khó kiểm soát nguồn lực

– Doanh nghiệp nên chọn MES khi nhà máy cần theo dõi sản xuất theo thời gian thực, kiểm soát tiến độ, giảm thời gian dừng máy, nâng cao năng suất/cải thiện chất lượng sản phẩm 

Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp không nên lựa chọn theo hướng “MES hay ERP” mà nên xem xét mô hình MES kết hợp ERP. Sự kết hợp này tạo ra luồng dữ liệu xuyên suốt: Đơn hàng => ERP lập kế hoạch => MES điều hành sản xuất => Thu thập dữ liệu thực tế => Đồng bộ về ERP => Phân tích, ra quyết định. 

>>> Xem thêm: Tất cả những gì cần biết về hệ thống MES trong sản xuất hiện đại

Tóm lại giữa MES & ERP, không có hệ thống nào tốt hơn trong mọi trường hợp. ERP mạnh về quản trị nguồn lực & kết nối các hoạt động của doanh nghiệp, trong khi MES tập trung vào điều hành, giám sát & tối ưu quá trình sản xuất tại nhà máy. Nếu doanh nghiệp đang cần quản lý tài chính, mua hàng, kho, nhân sự & kế hoạch kinh doanh, ERP là nền tảng quan trọng. Nếu mục tiêu là theo dõi sản xuất theo thời gian thực, giảm thời gian dừng máy, nâng cao OEE & kiểm soát chất lượng, MES là giải pháp phù hợp hơn.

ATSCADA - Cung cấp phần mềm ATSCADA - Hệ thống điều khiển giám sát & thu thập dữ liệu là sự lựa chọn phù hợp cho các dự án tích hợp hệ thống, IoT, dự án thành phố thông minh, nông nghiệp 4.0...Được khách hàng tin dùng tại Việt Nam.