MES giúp chuyển đổi số nhà máy như thế nào? Giải pháp tối ưu sản xuất

Trong kỷ nguyên công nghiệp 4.0, chuyển đổi số không còn là xu hướng mang tính lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu quan trọng đối với các doanh nghiệp sản xuất. Nhà máy muốn nâng cao năng suất, kiểm soát chất lượng, giảm chi phí vận hành & tăng khả năng cạnh tranh cần từng bước thay đổi phương thức quản lý truyền thống. Trong đó, MES được xem là nền tảng quan trọng giúp kết nối dữ liệu từ tầng sản xuất với hệ thống quản trị doanh nghiệp, tạo tiền đề xây dựng mô hình nhà máy thông minh. Vậy MES giúp chuyển đổi số nhà máy như thế nào? Doanh nghiệp cần triển khai ra sao để đạt hiệu quả? Hãy cùng tìm hiểu & giải đáp tất tần tật trong bài viết này với atscada.net nhé!

Hiểu đúng về MES

MES (Manufacturing Execution System) là hệ thống điều hành & thực thi sản xuất, được thiết kế nhằm giám sát, quản lý, điều phối & tối ưu các hoạt động sản xuất theo thời gian thực. Hệ thống MES đóng vai trò như một cầu nối giữa:

– Tầng quản trị doanh nghiệp: ERP, hệ thống kế hoạch sản xuất, quản lý đơn hàng, quản lý tài chính & chuỗi cung ứng 

– Tầng điều hành sản xuất: SCADA, PLC, HMI, máy móc, thiết bị, dây chuyền & cảm biến công nghiệp 

Thông qua việc thu thập dữ liệu trực tiếp từ nhà máy, MES giúp doanh nghiệp theo dõi toàn bộ quá trình sản xuất, từ khi tiếp nhận lệnh sản xuất đến khi hoàn thành sản phẩm. Các thông tin như sản lượng, tiến độ, thời gian vận hành, thời gian dừng máy, chất lượng sản phẩm, mức tiêu hao nguyên vật liệu & hiệu suất thiết bị đều được cập nhật liên tục trên một hệ thống tập trung.

MES giúp chuyển đổi số nhà máy như thế nào?

MES không chỉ đơn thuần là một phần mềm quản lý sản xuất, mà còn là nền tảng giúp doanh nghiệp số hoá dữ liệu, tự động hóa quy trình & xây dựng mô hình vận hành dựa trên dữ liệu. Dưới đây là những cách MES thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong nhà máy:

Số hoá dữ liệu sản xuất theo thời gian thực 

Trong nhiều nhà máy truyền thống, thông tin sản xuất vẫn được ghi chép bằng giấy/tổng hợp thủ công qua bảng tính. Phương pháp này dễ phát sinh nhiều hạn chế như dữ liệu bị thiếu/sai lệch, mất nhiều thời gian nhập – tổng hợp thông tin, khó theo dõi tiến độ sản xuất theo thời gian thực, thông tin giữa các bộ phận không đồng nhất,… MES giúp chuyển đổi dữ liệu từ dạng thủ công sang dữ liệu số. Hệ thống có thể kết nối với PLC, SCADA, cảm biến, máy móc & các thiết bị sản xuất để tự động thu thập thông tin. 

Kết nối các hệ thống trong nhà máy 

MES đóng vai trò là nền tảng kết nối, giúp đồng bộ dữ liệu giữa các hệ thống như ERP, SCADA, PLC, HMI, hệ thống quản lý kho, phần mềm quản lý chất lượng, hệ thống bảo trì thiết bị, nền tảng IoT & IIoT. Khi được tích hợp hiệu quả, dữ liệu có thể truyền xuyên suốt từ cấp quản trị đến dây chuyền sản xuất & ngược lại. 

Giám sát tiến độ sản xuất trực quan 

MES cung cấp các bảng điều khiển trực quan giúp người quản lý theo dõi tình trạng sản xuất tại nhiều khu vực/nhiều nhà máy trên cùng một nền tảng. Thông qua dashboard, người dùng có thể nhanh chóng kiểm tra kế hoạch sản xuất, sản lượng đã hoàn thành, tỷ lệ hoàn thành đơn hàng, tiến độ của từng công đoạn, trạng thái từng máy móc, số lượng sản phẩm lỗi, các sự cố đang xảy ra & hiệu suất của từng dây chuyền. 

Tối ưu hiệu suất thiết bị với chỉ số OEE

OEE là chỉ số quan trọng dùng để đánh giá hiệu quả sử dụng thiết bị. Chỉ số này thường được xác định dựa trên 3 yếu tố (tính sẵn sàng, hiệu suất & chất lượng). MES có khả năng tự động thu thập dữ liệu để tính toán & hiển thị chỉ số OEE theo thời gian thực. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể biết chính xác dây chuyền nào đang hoạt động hiệu quả & khu vực nào cần cải thiện. 

Tự động hóa quy trình quản lý sản xuất 

MES giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào các thao tác thủ công thông qua khả năng tự động thực hiện nhiều nhiệm vụ. Hệ thống có thể tự động tiếp nhận lệnh sản xuất, phân bổ công việc cho từng khu vực, theo dõi trạng thái đơn hàng, ghi nhận sản lượng tự động, cảnh báo khi máy móc gặp sự cố, cập nhật tiến độ theo thời gian thực, tạo báo cáo sản xuất tự động & gửi thông báo khi thông số vượt ngưỡng. 

Nâng cao khả năng quản lý chất lượng 

MES hỗ trợ quản lý chất lượng theo từng công đoạn sản xuất. Hệ thống có thể ghi nhận kết quả kiểm tra sản phẩm, thông số kỹ thuật, tỷ lệ sản phẩm đạt/không đạt, nguyên nhân phát sinh lỗi, thời điểm xảy ra sự cố, máy móc/dây chuyền liên quan, nhân sự/ca sản xuất liên quan,… Khi phát hiện sản phẩm không đạt yêu cầu, MES có thể đưa ra cảnh báo để bộ phận phụ trách xử lý kịp thời. 

Quy trình triển khai MES hiệu quả cho doanh nghiệp sản xuất

Để MES phát huy tối đa giá trị, doanh nghiệp sản xuất cần xây dựng lộ trình triển khai hệ thống phù hợp. 

Bước 1: Đánh giá hiện trạng nhà máy

Doanh nghiệp cần xác định quy trình sản xuất hiện tại, hệ thống phần mềm đang sử dụng, mức độ tự động hoá, khả năng kết nối của máy móc, những khó khăn trong quản lý & các mục tiêu cần đạt được. Việc đánh giá đúng hiện trạng giúp lựa chọn giải pháp phù hợp, tránh đầu tư vượt quá nhu cầu. 

Bước 2: Xác định mục tiêu chuyển đổi số 

Mỗi doanh nghiệp sẽ có mục tiêu khác nhau, chẳng hạn như tăng năng suất, giảm thời gian dừng máy, nâng cao chỉ số OEE, số hoá dữ liệu sản xuất, quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc, kết nối MES với ERP & SCADA. Mục tiêu cần rõ ràng & có chỉ số đánh giá cụ thể. 

Bước 3: Lựa chọn giải pháp MES phù hợp

Doanh nghiệp nên ưu tiên hệ thống có khả năng tùy chỉnh theo quy trình sản xuất, tích hợp với thiết bị hiện có, kết nối với PLC, SCADA, ERP & IoT, mở rộng khi quy mô nhà máy tăng, hiển thị dữ liệu trực quan, đảm bảo an toàn & bảo mật dữ liệu. 

Bước 4: Triển khai thử nghiệm

Thay vì áp dụng đồng loạt, doanh nghiệp có thể triển khai MES tại một dây chuyền/khu vực trước. Giai đoạn thử nghiệm giúp đánh giá hiệu quả, phát hiện vấn đề & điều chỉnh hệ thống. 

Bước 5: Đào tạo nhân sự 

Người vận hành, kỹ thuật viên & quản lý cần được hướng dẫn sử dụng hệ thống. Việc đào tạo giúp nhân sự hiểu rõ quy trình mới & khai thác hiệu quả các tính năng của MES.

Bước 6: Mở rộng, cải tiến liên tục

Sau khi thử nghiệm thành công, doanh nghiệp có thể mở rộng MES sang các dây chuyền khác. Dữ liệu thu thập được cần được phân tích thường xuyên để tối ưu quy trình & nâng cao hiệu quả vận hành.

>>> Xem thêm: [Giải đáp]: Doanh nghiệp sản xuất có cần hệ thống MES không

MES giúp chuyển đổi số nhà máy bằng cách số hoá dữ liệu sản xuất, kết nối các hệ thống, giám sát hoạt động theo thời gian thực & hỗ trợ doanh nghiệp ra quyết định dựa trên dữ liệu. Không chỉ giúp nâng cao năng suất, giảm thời gian dừng máy & kiểm soát chất lượng, MES còn tạo nền tảng để doanh nghiệp phát triển mô hình nhà máy thông minh trong tương lai.

ATSCADA - Cung cấp phần mềm ATSCADA - Hệ thống điều khiển giám sát & thu thập dữ liệu là sự lựa chọn phù hợp cho các dự án tích hợp hệ thống, IoT, dự án thành phố thông minh, nông nghiệp 4.0...Được khách hàng tin dùng tại Việt Nam.